Ο Χέρτζοκ ανοίγει τις διερευνητικές στο Ισραήλ, πρωθυπουργός έως νεωτέρας ο Νετανιάχου

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζοκ, ξεκινά σήμερα συναντήσεις με τους πολιτικούς αρχηγούς όλων των κομμάτων που εκπροσωπούνται στην Κνεσέτ. Σκοπός είναι να σχηματιστεί κυβέρνηση. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου τερμάτισε πρώτος, όμως το μπλοκ δεξιών, ακροδεξιών και υπερορθόδοξων κομμάτων που τον στηρίζει πήρε 53 έδρες, όχι τις 61 που απαιτούνται στην Κνεσέτ.

Δεύτερος ήρθε ο Γκάντι Άιζενκοτ. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης συγκέντρωσαν 48 έδρες.

Ρυθμιστικός ρόλος για τα αραβικά κόμματα;

Για τους περισσότερους αναλυτές, τα δύο αραβικά κόμματα θα παίξουν ρόλο ρυθμιστή, καθώς για πρώτη φορά εξασφαλίζουν 19 έδρες. Κάποιοι, πάντως, συνεχίζουν να αμφιβάλλουν.

Στις 28 Οκτωβρίου ο ηγέτης των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, είχε πει ότι ο Μανσούρ Αμπάς, επικεφαλής της Ραάμ, θα μπορούσε να συμμετάσχει στον επόμενο συνασπισμό. Δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα σε αυτό και θύμισε ότι ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε θελήσει κάποτε να τον έχει σε κυβερνητικό συνασπισμό.

Στον αντίποδα, ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν, επικεφαλής του «Ισραέλ Μπεϊτένου», δήλωσε στις 30 Οκτωβρίου κατηγορηματικά αντίθετος στο ενδεχόμενο να μετάσχει σε κυβέρνηση όπου θα περιλαμβάνονται αραβικά κόμματα.

Ο Γιουσέφ Τζαμπαρίν, επικεφαλής της Κοινής Λίστας, είπε ότι, μετά το αποτέλεσμα των εκλογών στο Ισραήλ, όποιος είναι όντως αποφασισμένος να αντικαταστήσει τη σημερινή κυβέρνηση οφείλει να αποδεχθεί την πολιτική πραγματικότητα και να συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα. Αυτά, πρόσθεσε, είναι έτοιμα να συμβάλουν στον τερματισμό της διακυβέρνησης Νετανιάχου.

Η αντιπολίτευση θέλει να φύγει η κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου

Χθες, Τρίτη 3/11, συναντήθηκαν οι επικεφαλής των τεσσάρων κομμάτων της αντιπολίτευσης: ο Γκάντι Άιζενκοτ του «Γιασάρ» (Yashar), ο πρόεδρος του «Μπεγιαχάντ» (B'Yachad) Ναφτάλι Μπένετ, ο επικεφαλής των Δημοκρατών Γιαΐρ Γκολάν και ο αρχηγός του «Ισραέλ Μπεϊτένου» (Yisrael Beytenu) Αβίγκντορ Λίμπερμαν. Έδωσαν στη δημοσιότητα δήλωση με την οποία δεσμεύονται να κινηθούν άμεσα για να αντικατασταθεί η κυβέρνηση Νετανιάχου από μία «σιωνιστική κυβέρνηση».

Η κυβέρνηση αυτή θα στηρίζεται στις αρχές του Άιζενκοτ: το Ισραήλ να αναγνωρίζεται ως εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος, να υπάρχει δέσμευση στις αξίες της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, η θητεία να είναι υποχρεωτική για όλους, η Χαμάς να αναγνωρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση και να υπάρχει υποχρέωση εξάρθρωσης των στρατιωτικών της δυνατοτήτων και τερματισμού της κυριαρχίας της στη Λωρίδα της Γάζας.

Στη δήλωσή τους αναφέρουν ότι οι ηγέτες των κομμάτων είναι ενωμένοι και θα ενεργήσουν άμεσα, ώστε η «κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου» να δώσει τη θέση της σε κυβέρνηση εθνικής ανάγκης, με αξιοποίηση της σαφούς κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στην Κνεσέτ.

Ακόμη και έτσι, για να σχηματίσει κυβέρνηση το μπλοκ της αντιπολίτευσης χρειάζεται τα κόμματα των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.

Ευρεία εθνική κυβέρνηση προτείνει ο Νετανιάχου

Στις 2 Νοεμβρίου ο Νετανιάχου έγραψε στο X ότι η ισραηλινή κοινή γνώμη δεν επιθυμεί κυβέρνηση που θα εξαρτάται από το Ράαμ ή την Κοινή Λίστα, δηλαδή τα αραβικά κόμματα. Τα χαρακτήρισε κόμματα που στηρίζουν την τρομοκρατία και απορρίπτουν την ύπαρξη του εβραϊκού κράτους.

Την ίδια στιγμή δήλωνε ανοιχτός στον σχηματισμό μιας «ευρείας εθνικής κυβέρνησης».

Επιμένει, όμως, ότι πρωθυπουργός πρέπει να είναι ο ίδιος. Δεν πρόκειται, όπως λέει, να εγκαταλείψει τα ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα κόμματα του Ισραήλ που μετείχαν στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό υπό τον ίδιο.

Μία ημέρα αργότερα, και αφού είχε βγει η δήλωση της αντιπολίτευσης, αντέδρασε με οργή προς τους αντιπάλους του. Είπε ότι θα σχηματίσουν «επικίνδυνη κυβέρνηση» και ότι θα στηριχθούν σε «υποστηρικτές της τρομοκρατίας».

Πιθανός «Γολγοθάς» για τον Χέρτζοκ

Διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι η διαδικασία μπορεί να αποδειχθεί «Γολγοθάς» για τον πρόεδρο Χέρτζοκ. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου η χώρα να αποφύγει νέες εκλογές.

Διπλωμάτες που γνωρίζουν το Ισραήλ σημειώνουν ότι, όποια κυβέρνηση και αν προκύψει, δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει η πολιτική για το Παλαιστινιακό ούτε η γραμμή στα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα της χώρας. Αυτό που ίσως διαφοροποιηθεί, προσθέτουν, είναι η στάση τους στη διαχείριση των εποικισμών.

Το τι θα προκύψει από τις συναντήσεις του Χέρτζοκ δεν τολμά να το προβλέψει κανείς. Ξεκινούν σήμερα, Τετάρτη, στις 5 το απόγευμα, ολοκληρώνονται αύριο, Πέμπτη, και θα μεταδοθούν ζωντανά από τα μέσα ενημέρωσης, για λόγους διαφάνειας.

Όταν κλείσει η διαδικασία, ο Χέρτζοκ πρέπει να αναθέσει την πρώτη διερευνητική εντολή σε εκείνον που θεωρεί ότι έχει τις μεγαλύτερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση.

Ο υποψήφιος που θα επιλεγεί έχει προθεσμία 28 ημερών για τον σχηματισμό κυβέρνησης και μπορεί να ζητήσει παράταση άλλων 14 ημερών.

Αν δεν τα καταφέρει, η εντολή πηγαίνει στον δεύτερο που θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Διαθέτει και εκείνος 28 ημέρες, χωρίς όμως δικαίωμα παράτασης.

Αν και οι δύο διερευνητικές κλείσουν χωρίς κυβέρνηση, ο Χέρτζοκ ενημερώνει τον πρόεδρο της Κνεσέτ. Μέσα σε 21 ημέρες, οποιοσδήποτε βουλευτής συγκεντρώσει υπογραφές 61 συναδέλφων του μπορεί να λάβει τελική εντολή διάρκειας 14 ημερών.

Αν εξαντληθούν όλες οι παραπάνω δυνατότητες και κανείς δεν σχηματίσει κυβέρνηση που θα πάρει ψήφο εμπιστοσύνης, η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές και η Κνεσέτ διαλύεται.

Κυβέρνηση ζητά να σχηματιστεί ο Χέρτζοκ

Κατά την παραλαβή των αποτελεσμάτων την Τετάρτη, ο Χέρτζοκ είπε ότι οι εκπρόσωποι των κομμάτων θα αρχίσουν να καταφθάνουν απόψε στην Προεδρική Κατοικία, σε ημερομηνία πιο συμβολική από οποιαδήποτε άλλη, την 4η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία δολοφονήθηκε πριν από 31 χρόνια ο πρωθυπουργός Ιτζάκ Ράμπιν. Η ημερομηνία αυτή, τόνισε, θα μείνει για πάντα οδυνηρή υπενθύμιση. Προειδοποιεί για το τι μπορεί να συμβεί όταν η διαφωνία γίνεται μίσος και η πολιτική αντιπαλότητα μετατρέπεται σε βία. Δεν υπάρχει χώρος για βία ανάμεσά μας, ούτε σωματική ούτε λεκτική, ούτε εναντίον ενός ατόμου ούτε εναντίον οποιασδήποτε κοινότητας, τομέα ή τμήματος της κοινωνίας.

Απηύθυνε μήνυμα ενότητας. Υπάρχει χώρος, είπε σε αδελφές, αδελφούς και πολίτες του Ισραήλ, να τείνουμε το χέρι, ακόμη και μέσα σε βαθιά διαφωνία που μας χωρίζει σε πάρα πολλά ζητήματα.

Ζήτησε εκ νέου να σχηματιστεί κυβέρνηση. Οι εκλογές τελείωσαν, είπε, και τώρα είναι η ώρα να αντιμετωπιστεί η πραγματικότητα.

Καθώς ξεκινούν οι διαβουλεύσεις, πρόσθεσε, και για να αποφευχθεί νέος γύρος εκλογών και να οικοδομηθεί σταθερή και καλή κυβέρνηση για τον λαό του Ισραήλ, περιμένει από τις παρατάξεις και τους εκπροσώπους τους να κατανοήσουν ότι, στην τρέχουσα πραγματικότητα, δεν μπορούν να τηρηθούν όλες οι δεσμεύσεις και οι υποσχέσεις. Δεν ζητά από κανέναν να εγκαταλείψει τις βασικές του αξίες. Επειδή όμως δεν υπάρχει σαφής νικητής μετά τις εκλογές, ζητά πρωτοτυπία και δημιουργικότητα, θάρρος και καλή θέληση, ώστε νικητής να αναδειχθεί το Κράτος του Ισραήλ.

Συμπλήρωσε ότι τα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι είναι κρίσιμα και ορισμένα απαιτούν επείγουσα προσοχή. Όποιος λογικός άνθρωπος, είπε, αρκεί να κοιτάξει τις προκλήσεις ασφάλειας και διπλωματίας, την περιοχή γύρω που αλλάζει, και να θυμηθεί τα ζητήματα που διαλύουν τη χώρα από μέσα, για να καταλάβει ότι βαραίνει πάνω τους τεράστια ευθύνη.

Καταλήγοντας, ανέφερε ότι ο νόμος παρέχει στον πρόεδρο πολύ ευρεία διακριτική ευχέρεια ως προς την ανάθεση του σχηματισμού κυβέρνησης σε μέλος της Κνεσέτ. Το μοναδικό κριτήριο που ζητά να έχουν πάντα κατά νου οι παρατάξεις και οι εκπρόσωποί τους είναι τι είναι πραγματικά το καλύτερο για τη χώρα αυτή τη στιγμή. Σκοπεύει να κάνει ανοιχτές, ειλικρινείς και στοχευμένες συζητήσεις με τους εκπροσώπους των κομμάτων. Θα θέσει και δύσκολα ερωτήματα και, αν χρειαστεί, θα πραγματοποιήσει επιπλέον γύρους διαβουλεύσεων σε διάφορα επίπεδα, προκειμένου να προσπαθήσει να λάβει ικανοποιητικές απαντήσεις.

Υπηρεσιακός πρωθυπουργός ως νεωτέρας ο Νετανιάχου

Υπηρεσιακός πρωθυπουργός, με όλες τις εξουσίες, έως ότου σχηματιστεί κυβέρνηση, είτε με συμφωνία που θα βγει από τις διερευνητικές είτε μέσω διαδικασίας επαναληπτικών εκλογών, παραμένει ο Νετανιάχου ως απερχόμενος πρωθυπουργός.

Η πλειονότητα των αναλυτών σημειώνει, πάντως, ότι οι επαναληπτικές εκλογές θα ευνοήσουν τον Νετανιάχου.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow